SINAV KAYGISI

kaygi

SINAV KAYGISI

İnsani temel duygularından biri de kaygıdır. Her insan kendisine göre bir miktar kaygı duyar. Öğrenci için bakılacak olursak bu durumlarından biri de sınavlarla ilgili olarak ortaya çıkan kaygıdır ve bu türdeki kaygı literatürde genellikle ‘sınav kaygısı’ olarak adlandırılır.

Öğrenciler her dönem ülke genelinde iyi bir lise için TEOG’ a, üniversite için YGS-LYS’ e, devlet memuru olabilmek için KPSS vs. sınavlara giriyorlar.  Hem bu süreçte hem de sınav anında tedirginlik ve huzursuzluk yaşanıyor. Peki, bu huzursuzluğun ve tedirginliğin sebebi ne?

Kaygının özü; öğrenciye rahatsızlık veren olayın kendisi değil olayın öğrenci için taşıdığı anlamdan kaynaklanıyor. Birçok öğrenci sınavla birlikte, kendi kişiliğinin ve varlığının değerlendirildiğini düşünüyor. Bir psikolojik danışman olarak duyduğumuz cümlelerden bazıları ‘Hocam eğer ben bu sınavdan düşük alırsam annem-babam beni daha az sever’, ‘ Eğer bu sınavı kazanamazsam ben iyi biri değilim’ gibi cümlelerdir. Bu duruma bakınca yüksek kaygının öğrencinin akıl yürütme ve soyut düşünme yönünde zihinsel faaliyetlerini bozduğunu görüyoruz. Bu nedenle yüksek sınav kaygısı, öğrenci başarısızlığına yol açan en temel ve önemli faktörlerden biridir.

Sınav Kaygısının Nedenleri?

  • Zamanı iyi kullanamama, kötü çalışma alışkanlıkları, ( verimli ders çalışma tekniklerini bilmeme)
  • Yüksek beklenti düzeyi, mükemmeliyetçilik ( Neden 97 aldım,100 almadım )
  • Yetersiz görev ve sorumluluk bilinci
  • Başarısız olma ve değerlendirilme korkusu
  • Gerçekçi olmayan hedefler
  • Ailenin büyük başarı beklentisi
  • Sınav için yeterince hazırlanamama (bilgiye güvensizlik)

Sınav Kaygısının Fiziksel Belirtileri

  • Kalp çarpıntısı, • Hızlı nefes alıp-verme, • Nefes darlığı, • Terleme ve/veya titreme,
  • Mide şikâyetleri, • Karın ağrısı, • Bağırsak hareketlerinde değişme (ishal-kabızlık),
  • Organize olamama, • Baş ağrısı, • Baş dönmesi,
  • Huzursuz uyku, kâbus görme, aşırı uyku veya uykusuzluk, • Konsantrasyon bozuklukları,
  • Yorgunluk belirtileri, • Yeme alışkanlıklarında değişme. 

Sınav Kaygısının Duygusal Belirtileri

  • Gerçeklik hissinin kaybolması, • Kontrolün kaybedileceği hissi, • Endişe,
  • Huzursuzluk, • Güvensizlik, • Çaresizlik,
  • Öfke-Kızgınlık, • Korku, • Ümitsizlik,
  • Hayal kırıklığı, • Mutsuzluk, • Tedirginlik

Sınav Kaygımı Nasıl Yenebilirim?

Öncelikli olarak kendiniz için doğru olan çalışma şeklini öğrenip az az ancak günü gününe tekrarlar yaparak ve sınav çalışmasını son güne bırakmayarak başlayabiliriz. Son güne bırakılan çalışmalar panik ve kafa karışıklılığı yaratabilir. Sınav öncesindeki günleri normal akışında yaşamaya iyi uyku-beslenme alışkanlıklarını devam ettirmeye çalışmalıyız. Gerçekdışı düşüncelerin esiri olmamaya çalışmalıyız. Geçmişte yaşadığımız başarısız geçen sınavları düşünmek yerine başarılı geçen sınavları düşünmeliyiz. Çünkü başarı başarıyı doğurur. Gevşeme egzersizlerini bilerek yukarda belirtiğim kaygı durumlarını yenebiliriz. Unutmamalıyız ki az ya da çok kaygı değil yeterli miktardaki kaygı bizi başarıya götürecektir. Stresle başa çıkma yollarını bilerek bu olumsuz gibi görülen durumu yenebiliriz.

Ailelere çocukla birlikte çok iş düşmektedir: Onlarla beraber gerçekçi hedefler kurarak başarı- başarısızlığın doğal bir süreç olduğunu bilmelisiniz. Bu doğrultuda çocuğunuz başarısına daha çok sevinin, başarısızlığına daha az üzülün. Bu durum öğrencinin çabasının karşılığını verdiğinizi gösterir. Çocuğunuzun duygusal olarak bu süreçte kaçmasını değil sorun odaklı çözümlere başvurmasını sağlayın. Son olarak anne babalar çocukların için iyi bir rol model olun çünkü kaygılarınızla nasıl başa çıktığınız çocuklarımızın geleceğini biçimlendirecektir.

 

Psikolojik Danışman / Rehber Öğretmen

Mülayim TOPÇU