AKRAN ZORBALIĞI

1

AKRAN ZORBALIĞI

Akranları ya da arkadaşları tarafından fiziksel, sözel, cinsel ya da duygusal zorbalığa maruz kalan çocukların hem kısa, hem de uzun dönemde bu tür yaşantıdan veya yaşantılardan olumsuz biçimde etkilendiğine ilişkin araştırmaların sayısı gün geçtikçe artmaktadır. Akran zorbalığının belirlenmesi için zorbalığın tanımı, türleri, zorba ve kurban kavramlarının bilinmesi oldukça önemlidir.

Zorbalık, bir bireyin bir başkasını sürekli olarak ve kasten incitmek amacı ile fiziksel ve ya psikolojik güç kullanmasıdır. Çağımızın en zor fark edilen durumlarının başında da akran zorbalığı yer almaktadır.

Kurban zorbalığa maruz kalan veya zorbaların hedefi olan kişilere denir.

Akran zorbalığı, bir ya da birden çok öğrencinin kendilerinden daha güçsüz öğrencileri kasıtlı ve sürekli olarak rahatsız etmesiyle sonuçlanan ve kurbanın kendisini koruyamayacak durumda olduğu bir saldırganlık türüdür.

En çok rastlanan zorbalık şekilleri şunlardır:

  • Dövme
  • Tekme ya da tokat atma
  • İtme, çekme ve dürtme
  • Korkutma
  • Dalga geçme, alay etme, kızdırma, sözel sataşma, tacizde bulunma
  • Kötü isim(ler) takma
  • Kurbana ya da ailesine hakaret etme, küçük düşürme

Zorbalık bilinçli ve istençli olarak yapılan ve kurbana fiziksel, zihinsel, sosyal ya da psikolojik zarar verme amacı güden söz ve eylemlerdir. Zorbalığın belli bir süre tekrarlama özelliği vardır.

Zorbalığın Yol Açtığı Ruhsal Sorunlar

  • Var olan sorunların daha çok artması
  • Uyku sorunları
  • Geceleri altını ıslatma
  • Depresyon
  • Okul fobisi
  • İntihar düşünceleri ve girişimi

Zorbalığın Yol Açtığı Akademik Sorunlar

  • Ders başarısında düşme
  • Konsantrasyon kaybı
  • Ders içi uyumsuzluk
  • Okul reddi

Zorbalığın Yol Açtığı Sosyal Beceri Sorunları

  • Olumsuz kendilik algısı
  • Güvensizlik ve içine kapanıklık
  • Utangaçlık
  • Düşük benlik saygısı

Okullarda sık karşılaşılan sorunlardan biri akran zorbalığı. Yani çocukların  birbirini üzmek, korkutmak için yaptığı sürekli ve kasıtlı olan davranışlar. Zorbalığın dört türü var. Bir kişi hakkında dedikodu yapma, onu konuşmalardan, oyunlardan dışlama yani psikolojik ve duygusal zorbalık. İsim takma, tehdit etme gibi davranışların yapıldığı sözel zorbalık. Taciz ve tecavüz gibi cinsel zorbalık ve itme, vurma gibi fiziksel zorbalık türleri var.

Zorbalık ile mücadelede ev de aileye okulda öğretmenlere ve öğrencilere önemli görevler düşmektedir. Zorbalığa maruz kalan öğrenciler genellikle bu durumu ailelerine ve öğretmenlerine anlatmaz bu nedenle durumun fark edilmesi erken müdahale edilmesi oldukça güçleşir. Bu durumlara şahit olan öğrencilerin durumu acilen bildirmesi önemlidir. Ailelerin çocukları ile yeterli vakit geçirmesi, onlar ile yakından ilgilenmesi durumun ortaya çıkmasında önemli rol oynamaktadır. Aileler çocuklarını yetiştirirken sevgi, saygı, arkadaşlık, kardeşlik ve merhamet duygularını aşılamalıdır. Aile içi şiddet azaltılmalı ve bu gibi davranışlar ile aile öğrenciye rol model olmamalıdır.

Akran zorbalığı,  toplumsal yaşantının sürdürüldüğü her ortamda önemli bir sorundur ve bu sorunla ebeveynlerin tek başlarına baş etmeleri oldukça zordur. Bu nedenle aile okul ve çocuk üçgeni dikkate alınmalı, öğretmenlerin ve ebeveynlerin çocuklarının psikososyal gelişimi ve eğitiminde birbirleri ile iletişim halinde bulunmaları en önemli husustur.

 

DİLEK IŞIK YAZICI

Psikolog/Rehber Öğretmen